༄༅། །དྲན་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ། །
Atención Plena Vigilante de la Inhalación y Exhalación
དགེ་སློང་དག
ge long dag
Virtuosos mendicantes,
དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ་གོམས་ཏེ་དེ་འཕེལ་བ་ན།
u jung ngub dren pa gom te de phel wa na
Cuando la atención plena de la inhalación y exhalación es cultivada y desarrollada,
འབྲས་བུ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །
dre bu dang phen yön chen po thob bo
se obtienen gran fruto y gran beneficio.
དགེ་སློང་དག་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ་གོམས་ཏེ་དེ་འཕེལ་བ་ན།
ge long dag u jung ngub dren pa gom te de phel wa na
Virtuosos mendicantes, cuando la atención plena de la inhalación y exhalación es cultivada y desarrollada,
དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །
dren pa nye war zhag pa zhi yong su dzog par gyur ro
los cuatro fundamentos de la atención plena son llevados a su completo cumplimiento.
དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་གོམས་ཏེ་དེ་འཕེལ་བ་ན།
dren pa nye war zhag pa zhi gom te de phel wa na
Cuando los cuatro fundamentos de la atención plena son cultivados y desarrollados,
བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །
jang chub yen lag dün yong su dzog par gyur ro
los siete factores del despertar son llevados a su completo cumplimiento.
བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་གོམས་ཏེ་དེ་འཕེལ་བ་ན།
jang chub yen lag dün gom te de phel wa na
Cuando los siete factores del despertar son cultivados y desarrollados,
རྣམ་གྲོལ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།
nam drol dang ye she yong su dzog par gyur ro
la completa liberación y la gnosis son llevadas a su completo cumplimiento.
འོ་ན་དགེ་སློང་ཞིག་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་གོམས་པར་བྱེད་དེ།
o na ge long zhig u jung ngub dren pa ji tar gom par je de
Ahora bien, ¿cómo cultiva un virtuoso mendicante la atención plena de la inhalación y exhalación?
ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་འཕེལ་བ་དང།
ji tar je ne phel wa dang
¿Cómo, habiéndolo hecho así, se desarrolla?
ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང།
ji tar dre bu che war gyur wa dang
¿Cómo se vuelve de gran fruto?
ཕན་ཡོན་ཆེ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་ཅེ་ན།
phen yön che war gyur war je che na
¿Cómo se vuelve de gran beneficio?
འདིར་དགེ་སློང་གང་ཞིག་དགོན་པའམ། ཤིང་དྲུང་ངམ།
dir ge long gang zhig gön pa am shing drung ngam
Aquí, cualquier virtuoso mendicante que va al bosque, o al pie de un árbol,
ཁང་སྟོང་དུ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ནས་ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ཤིང།
khang tong du kyil trung che ne lü drang por srang shing
o a una morada vacía, se sienta con las piernas cruzadas, mantiene su cuerpo erguido
དྲན་རྒྱུན་བསྟེན་ནས་གནས་པར་བྱའོ། །
dren gyün ten ne ne par ja o
y, habiendo establecido el continuo de la atención plena, permanece así.
ཁོ་བོས་ཀྱང་དུས་རྟག་ཏུ་འདི་ལྟར་དྲན་ཤེས་ངང་དབུགས་དབྱུང་བ་དང།
kho bö kyang dü tag tu di tar dren she ngang u jung wa dang
Él también debe siempre en todo momento respirar con atención plena vigilante de esta manera:
དྲན་ཤེས་ངང་དབུགས་རྔུབས་པར་བྱེད་དོ།།
dren she ngang u ngub par je do
respirando con atención plena vigilante.
༡༽དེས་དབུགས་རིང་དུ་ཕྱུང་ན། དབུགས་རིང་དུ་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །
de u ring du chung na u ring du chung ngo nyam du dren pa yang dag par she so
[1] Él, cuando exhala largo, conoce puramente con la atención plena: “Estoy exhalando largo”.
ཡང་དབུགས་རིང་དུ་རྔུབས་ན། དབུགས་རིང་དུ་རྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །
yang u ring du ngub na u ring du ngub so nyam du dren pa yang dag par she so
O, cuando inhala largo, conoce puramente con la atención plena: “Estoy inhalando largo”.
༢༽དེས་དབུགས་ཐུང་ངུ་ཕྱུང་ན། དབུགས་ཐུང་ངུ་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །
de u thung ngu chung na u thung ngu chung ngo nyam du dren pa yang dag par she so
[2] Él, cuando exhala corto, conoce puramente con la atención plena: “Estoy exhalando corto”.
ཡང་དབུགས་ཐུང་ངུ་རྔུབས་ན། དབུགས་ཐུང་ངུ་རྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །
yang u thung ngu ngub na u thung ngu ngub so nyam du dren pa yang dag par she so
O, cuando inhala corto, conoce puramente con la atención plena: “Estoy inhalando corto”.
༣༽དེས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མྱོང་ནས་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de lü tham che kyi yang dag par nyong ne u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[3] Él, habiendo experimentado verdaderamente con todo el cuerpo, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མྱོང་ནས་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
lü tham che kyi yang dag par nyong ne u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo experimentado verdaderamente con todo el cuerpo, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༤༽དེས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཏེ་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de lü kyi du je shin tu jang te u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[4] Él, habiendo purificado completamente las formaciones del cuerpo, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཏེ་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
lü kyi du je shin tu jang te u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo purificado completamente las formaciones del cuerpo, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༥༽དེས་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de ga wa yang dag par nyong zhing u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[5] Él, habiendo experimentado puramente la alegría, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
དགའ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །
ga wa yang dag par nyong zhing u ngub pa na dren pa yang dag par ja o
Habiendo experimentado puramente la alegría, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༦༽དེས་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །
de de wa yang dag par nyong zhing u chung wa na dren pa yang dag par lab par ja o
[6] Él, habiendo experimentado puramente el bienestar, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱའོ།།
de wa yang dag par nyong zhing u ngub pa na dren pa yang dag par lab par ja o
Habiendo experimentado puramente el bienestar, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༧༽དེས་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de yi kyi du je yang dag par nyong zhing u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[7] Él, habiendo experimentado puramente las formaciones de la conciencia mental, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
yi kyi du je yang dag par nyong zhing u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo experimentado puramente las formaciones de la conciencia mental, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༨༽དེས་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཏེ་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de yi kyi du je shin tu jang te u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[8] Él, habiendo purificado completamente las formaciones de la conciencia mental, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཏེ་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
yi kyi du je shin tu jang te u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo purificado completamente las formaciones de la conciencia mental, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༩༽དེས་ཡིད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ནས་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de yi yang dag par nyong ne u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[9] Él, habiendo experimentado puramente la conciencia mental, cuando exhala, entrena en la atención plena apropiada.
ཡིད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ནས་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
yi yang dag par nyong ne u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo experimentado puramente la conciencia mental, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༡༠༽དེས་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་བཅས་ཏེ་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de sem ngön par ga wa dang che te u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[10] Él, haciendo la mente evidentemente alegre, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
སེམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་བཅས་ཏེ་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
sem ngön par ga wa dang che te u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Haciendo evidentemente la mente alegre, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༡༡༽དེས་སེམས་ཞི་གནས་ལ་གནས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de sem zhi ne la ne ne u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[11] Él, habiendo permanecido en la permanencia y calma, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
སེམས་ཞི་གནས་ལ་གནས་ནས་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
sem zhi ne la ne ne u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo permanecido en la permanencia y calma, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༡༢༽དེས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་བཅས་ཏེ་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de sem nam par drol wa dang che te u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[12] Él, habiendo completamente liberado la mente, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་བཅས་ཏེ་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
sem nam par drol wa dang che te u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo completamente liberado la mente, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༡༣༽དེས་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de mi tag par je su te ne u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[13] Él, habiendo observado continuamente la impermanencia, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟས་ནས་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
mi tag par je su te ne u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo observado continuamente la impermanencia, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༡༤༽དེས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de dö chag dang drel war je su te ne u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[14] Él, habiendo observado continuamente la libertad del apego, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟས་ནས་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
dö chag dang drel war je su te ne u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo observado continuamente la libertad del apego, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༡༥༽དེས་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ལྟས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de gog pa la je su te ne u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[15] Él, habiendo observado continuamente la cesación, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ལྟས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
gog pa la je su te ne u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo observado continuamente la cesación, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
༡༦༽དེས་སོ་སོར་སྤོང་བ་རྗེས་སུ་ལྟས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ། །
de so sor pong wa je su te ne u chung wa na dren pa yang dag par lab par je do
[16] Él, habiendo observado continuamente los libramientos individuales, cuando exhala, entrena puramente en la atención plena.
སོ་སོར་སྤོང་བ་རྗེས་སུ་ལྟས་ནས་དབུགས་རྔུབས་པ་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པར་བྱེད་དོ།།
so sor pong wa je su te ne u ngub pa na dren pa yang dag par lab par je do
Habiendo observado continuamente los libramientos individuales, cuando inhala, entrena puramente en la atención plena.
དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་བཞིན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པར་བརྟེན། ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་ཞིང་ཕན་ཐོག་ཆེ་བ་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།
Virtuosos mendicantes, estos constituyen el cultivo de la atención plena vigilante de la inhalación y exhalación. Al basarse en esto, se obtiene el desarrollo en la experiencia, gran logro y gran beneficio.